Złocień ogrodowy to barwny akcent w ogrodzie od lata aż do jesieni. Poznaj jego najpiękniejsze odmiany, sprawdź, jak o niego dbać i jak bezpiecznie przezimować rośliny. Twój ogród Ci za to podziękuje!
Złocień ogrodowy, często mylony z popularną margerytką, to niezwykle wdzięczna bylina, która zachwyca różnorodnością kształtów i kolorów kwiatów. Doskonale sprawdza się zarówno na rabatach, jak i w donicach, tworząc efektowne kompozycje przez całe lato i jesień. W artykule przybliżę Ci najciekawsze odmiany złocienia, podpowiem, jak prawidłowo go pielęgnować oraz co zrobić, by roślina dobrze zniosła zimowe miesiące. Jeśli szukasz odpornej, długokwitnącej ozdoby do swojego ogrodu – ten poradnik jest właśnie dla Ciebie!
Złocień – charakterystyka rośliny
Złocień to popularna roślina ozdobna należąca do rodziny astrowatych (Asteraceae), obejmująca wiele gatunków i odmian różniących się pokrojem, wysokością oraz kształtem i kolorem kwiatów. Jest często utożsamiany z chryzantemami ze względu na podobieństwo budowy i sezon kwitnienia – jednak w klasyfikacji ogrodniczej wyróżnia się jako osobna grupa.
Roślina ta występuje w formie jednorocznej, dwuletniej lub wieloletniej, w zależności od gatunku. Zazwyczaj tworzy kępy o wysokości od 30 do nawet 100 cm, a jej wzniesione pędy zakończone są pojedynczymi lub zebranymi w koszyczki kwiatami. Charakterystyczne dla niej są intensywnie zielone, pierzaste liście, często delikatnie owłosione, osadzone naprzemiennie na łodygach.
Jak wygląda złocień? W tym przypadku warto zwrócić uwagę przede wszystkim na kwiatostan przypominający stokrotkę lub margerytkę – złożony z zewnętrznych płatków (tzw. kwiaty języczkowe) i żółtego środka z kwiatami rurkowatymi. Kwiaty te występują w wielu kolorach: białym, żółtym, różowym, czerwonym, a nawet fioletowym, w zależności od odmiany.
Cenione są przede wszystkim za długi okres kwitnienia. Wiele z nich zdobi ogrody od późnej wiosny aż do pierwszych przymrozków. Choć najczęściej uprawiane są jako kwiaty ogrodowe, równie dobrze sprawdzają się jako kwiaty na balkon, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich warunków i przestrzeni.
Zastosowania dekoracyjne to nie tylko, co mają te kwiaty do zaoferowania. Niektóre gatunki, jak złocień dalmatyński wykazują właściwości biologiczne i były wykorzystywane w naturalnych preparatach owadobójczych.
Złocienie są dostępne zarówno jako sadzonki, jak i w formie bulw i nasion. Ich wszechstronność sprawia, że z powodzeniem mogą być sadzone w doniczkach lub bezpośrednio w gruncie, pod warunkiem użycia odpowiednio przepuszczalnej ziemi.
Złocień ogrodowy – odmiany
Złocień ogrodowy to niezwykle zróżnicowana roślina, która występuje w wielu odmianach różniących się pokrojem, wysokością, kształtem liści oraz kolorem kwiatów. Poniżej przedstawiam listę tych najpopularniejszych i najczęściej uprawianych:
Złocień pospolity
Złocień pospolity to najbardziej klasyczna odmiana, często utożsamiana z margerytką. Posiada duże, białe kwiaty z żółtym środkiem oraz proste, wzniesione pędy dorastające do 70 cm wysokości. Cechuje się dużą odpornością na niekorzystne warunki atmosferyczne i jest łatwy w uprawie. Idealnie nadaje się do ogrodowych rabat oraz jako kwiat cięty.
Złocień dalmatyński
Złocień dalmatyński to odmiana znana nie tylko ze swoich ozdobnych walorów, ale także z właściwości odstraszających owady. Kwiaty przypominają klasyczne stokrotki, a sama roślina osiąga wysokość około 40–60 cm. Liście mają charakterystyczny, srebrzystozielony kolor. Doskonale prezentuje się w grupach lub jako obwódka rabat.
Złocień wielki
Złocień wielki to odmiana o imponujących rozmiarach – jego łodygi mogą osiągać nawet 1 metr wysokości. Kwiaty są bardzo duże, zazwyczaj białe z intensywnie żółtym środkiem. Dzięki swojej wielkości i wyprostowanemu pokrojowi świetnie nadaje się na tło rabat kwiatowych oraz do bukietów. Jest to roślina długowieczna i wytrzymała na zmienne warunki pogodowe.
Złocień krzewiasty
Złocień krzewiasty, jak sama nazwa wskazuje, tworzy gęste, półzdrewniałe kępy, które przypominają miniaturowe krzewy. Roślina osiąga wysokość od 30 do 60 cm, a jej kwiaty występują w różnych odcieniach żółci, bieli i różu. Ze względu na swój zwarty pokrój, doskonale nadaje się do uprawy w donicach i pojemnikach, jak również jako niski element kompozycji ogrodowych.
Złocień maruna
Złocień maruna to odmiana o charakterystycznym, intensywnym zapachu oraz pierzastych liściach. Kwiaty są drobne, białe lub kremowe, z żółtym środkiem. Roślina osiąga zazwyczaj do 70 cm wysokości. Poza funkcją ozdobną była dawniej wykorzystywana w ziołolecznictwie. Maruna dobrze komponuje się z innymi bylinami i jest szczególnie ceniona w ogrodach naturalistycznych.
Jak dbać o chryzantemy?
Chryzantemy i złocienie to rośliny cenione za swoje intensywne kolory, długie kwitnienie i różnorodność odmian. Choć nie należą do szczególnie wymagających, odpowiednia pielęgnacja pozwala im w pełni rozwinąć swój dekoracyjny potencjał. Aby rośliny rosły zdrowo i obficie kwitły, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, o których dowiesz się poniżej!
Kup najlepsze nasiona!
Kiedy sadzić złocień?
Złocienie najlepiej sadzić wiosną, zazwyczaj w drugiej połowie kwietnia lub w maju, kiedy minie ryzyko przymrozków. Gleba powinna być już nagrzana, a dni na tyle długie, by młode rośliny miały zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju. Sadzonki umieszczamy w ziemi na głębokości podobnej do tej, w jakiej rosły wcześniej, zachowując odstęp minimum 25–30 cm, aby zapewnić im swobodny rozrost.
Rośliny te najlepiej czują się w miejscach dobrze nasłonecznionych, gdzie kwitnienie będzie najobfitsze. Ziemia powinna być żyzna, przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna. Na stanowiskach ciężkich lub gliniastych warto wcześniej wzbogacić podłoże kompostem albo piaskiem. W przypadku uprawy w doniczkach kluczowe jest zapewnienie warstwy drenażowej, np. z keramzytu, oraz stosowanie podłoża dedykowanego roślinom kwitnącym.
Pielęgnacja złocienia
Złocienie nie są szczególnie kapryśne, jednak systematyczna pielęgnacja znacząco wpływa na ich kondycję. Najważniejsze jest regularne podlewanie – podłoże powinno być lekko wilgotne, ale nie przemoknięte. Zarówno przesuszenie, jak i nadmiar wody mogą prowadzić do problemów z rozwojem korzeni, zwłaszcza w doniczkach. W upalne dni podlewanie warto wykonywać rano lub wieczorem, unikając moczenia liści i kwiatów.
Jeśli chodzi o sezon wegetacyjny, to dobrze jest co kilka tygodni zasilać rośliny nawozem wieloskładnikowym przeznaczonym dla kwiatów ogrodowych. Taka dawka składników pokarmowych wzmocni roślinę i przedłuży jej kwitnienie. Bardzo ważne jest też systematyczne usuwanie przekwitłych kwiatostanów – nie tylko poprawia to estetykę, ale też stymuluje wytwarzanie nowych pąków.
Warto również zwrócić uwagę na przestrzeń wokół roślin. Usuwanie chwastów i spulchnianie ziemi wpływa pozytywnie na cyrkulację powietrza w strefie korzeniowej, a tym samym ogranicza ryzyko chorób grzybowych. Jeśli rośliny zaczynają się pokładać lub łamać, zwłaszcza wyższe odmiany, można je delikatnie podeprzeć palikami.
Rozmnażanie chryzantem
Kwiaty te można skutecznie rozmnażać na kilka sposobów, a wybór metody zależy od odmiany oraz pory roku. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest podział kęp, który najlepiej wykonywać wczesną wiosną lub jesienią, po zakończonym kwitnieniu. W tym celu roślinę należy wcześniej wykopać, oczyścić z nadmiaru ziemi i delikatnie rozdzielić na mniejsze fragmenty, pamiętając, by każda część miała zdrowy system korzeniowy. Po podziale sadzonki można od razu przesadzić w nowe miejsce.
Inną metodą jest rozmnażanie przez sadzonki wierzchołkowe. Wiosną pobiera się młode, kilkunastocentymetrowe pędy, usuwa dolne liście i umieszcza w wilgotnym podłożu, np. mieszance torfu i piasku. Ukorzenione sadzonki można później przesadzić do ogrodu lub doniczek.
W przypadku niektórych odmian możliwy jest też wysiew nasion, choć jest to proces bardziej czasochłonny. Nasiona wysiewa się wczesną wiosną do inspektu lub skrzynek i utrzymuje stałą wilgotność podłoża. Gdy siewki osiągną odpowiednią wielkość, można je przepikować do większych pojemników lub bezpośrednio do gruntu.
Warto także pamiętać o możliwości wykorzystania bulw i nasion dostępnych w handlu, które pozwalają na łatwe rozpoczęcie uprawy nowych roślin, zwłaszcza jeśli chcemy wprowadzić do ogrodu nowe odmiany o nietypowych barwach lub pokroju.
Jak zimować złocień?
Złocienie wieloletnie wymagają odpowiedniego przygotowania do zimy, szczególnie gdy rosną w gruncie. Pod koniec października, po przekwitnięciu, należy przyciąć ich pędy na wysokość około 5–10 cm. Następnie zabezpiecz rośliny przed mrozem, okrywając je warstwą ściółki – mogą to być suche liście, kora, słoma lub kompost. W chłodniejszych rejonach dodatkowo sprawdzi się agrowłóknina, która ochroni przed silnym wiatrem i utratą ciepła.
Złocienie uprawiane w doniczkach są bardziej narażone na przemarznięcie, dlatego najlepiej przenieść je do jasnego, chłodnego pomieszczenia, gdzie temperatura utrzymuje się w granicach 2–8°C. W czasie zimowania podlewa się je bardzo oszczędnie – tylko wtedy, gdy podłoże całkowicie przeschnie.
Źródło zdjęć: Adobe Stock
Przeczytaj również:
- Wybieramy kwiaty na balkon. Jakie gatunki sprawdzą się najlepiej na Twoim balkonie?
- Co siać w kwietniu? Przewodnik po siewie warzyw i ziół
- Jesienne kwiaty. Poznaj rośliny kwitnące jesienią!
